Plavuizen in houtlook,
zonder het onderhoud
Een plavuis was vroeger een dikke kleitegel die je moest impregneren en in de wax zetten. De keramische houtlook plavuis is dicht gebakken, en vraagt niets van dat alles.
- Materiaal
- Gebakken keramiek
- Formaten
- 15×90 – 20×120 cm
- Impregneren
- Niet nodig
Wat is een plavuis
Vroeger één ding: een dikke, uit klei gebakken vloertegel. Inmiddels wordt de term breed gebruikt voor keramische vloertegels in het algemeen.
Een plavuis was oorspronkelijk één ding: een dikke, uit klei gebakken vloertegel. Handgevormd of geperst, gebakken tot een aardse kleur, en in de regel onverglaasd. Je vindt ze nog in boerderijen en oude hallen, waar ze in de loop van de jaren een patina hebben opgebouwd.
Dat woord is inmiddels veel breder geworden. In de praktijk wordt de term inmiddels breed gebruikt voor keramische vloertegels in het algemeen, ook al denken de meeste mensen bij ‘plavuis’ nog aan dik en rustiek. Dat maakt de term handig in gesprek en verwarrend in een showroom. Wat je koopt, hangt af van wat er onder die naam ligt.
Wat een houtlook plavuis is
Een houtlook plavuis is een op hoge temperatuur gebakken keramische tegel met een houtnerf-print onder een beschermende toplaag. Niet de temperatuur alleen doet het werk: een wandtegel wordt ook heet gebakken en neemt tien procent water op. Het is de combinatie van samenstelling en een persdruk tot 500 kg/cm² waardoor de scherf dichtsintert. De uitkomst is meetbaar: onder 0,5% wateropname, klasse BIa volgens NEN-EN 14411. Er zit vrijwel geen ruimte meer in de tegel waar vocht of vuil in kan trekken, en de print zit niet aan de oppervlakte maar onder een laag die de slijtage opvangt.
Bij de betere series volgt het reliëf van het glazuur precies de nerf van de print. Dat is wat je van dichtbij en op de tast merkt, en het duidelijkste verschil tussen de onderkant en de bovenkant van het assortiment. Vraag in de showroom om met je hand over de plank te gaan.
Voegkleur
Na formaat en patroon is dit de grootste knop op het eindresultaat. Een voegkleur dicht bij de tegelkleur laat de vloer het meest op echte planken lijken; vallen de voegen te veel op, dan wordt het beeld druk. Een contrasterende voeg maakt het legpatroon juist zichtbaarder. Bij visgraat of Hongaarse punt kan dat een bewuste keuze zijn.
Traditioneel of keramisch
Dit is het verschil dat je in de gaten moet houden. Negen eigenschappen naast elkaar, en op één ervan levert keramiek in.
Een traditionele, poreuze plavuis is een prachtige vloer, maar wel een vloer met een onderhoudscontract. Je moet hem impregneren voordat hij in gebruik gaat, en veel soorten wil je daarna in de olie of in de wax zetten. Doe je dat niet, dan neemt de tegel vlekken op: rode wijn, olijfolie en vet trekken in de scherf en gaan er niet meer uit.
Een keramische houtlook plavuis is dicht. Geen impregneren, geen waxen, geen schuren, geen laag die je elk jaar moet bijwerken. Wat erop valt, blijft erop liggen tot je het wegveegt.
Dikke, uit klei gebakken tegel, vaak terracotta en onverglaasd.
Op hoge temperatuur gebakken keramiek met houtnerf-print en toplaag.
Poreus: gebakken op 900 tot 1100 °C en daardoor blijvend vochtopnemend. Vraag het percentage op het datasheet.
Dicht gebakken: onder 0,5% wateropname, klasse BIa.
Impregneren noodzakelijk, vaak ook in de olie of de wax.
Voor de tegel niets. Alleen de cementvoeg kun je desgewenst laten impregneren.
Wijn, olie en vet trekken in en blijven zichtbaar.
Blijven op de tegel liggen en zijn af te nemen. Bij diep reliëf blijft er wel wat in de nerf zitten: borstel in de lengterichting.
Wax bijhouden, soms opnieuw schuren en behandelen.
Stofwissen en dweilen met lauw water en een pH-neutraal middel.
Verkleurt en donkert na door olie, wax en zonlicht.
Kleurvast: de print zit beschermd onder de toplaag.
Kan. In de praktijk: een dikke kleitegel reageert traag op bijregelen.
Geleidt de warmte door en blijft maatvast.
Meestal niet vorstbestand; alleen op hoge temperatuur gebakken varianten, en ongeglazuurd blijft poreus.
Vorstbestand in de 20 mm buitenuitvoering, dus binnen en buiten dezelfde houtlook.
Voelt iets warmer aan, maar is óók hard.
Hard en koeler dan hout. Hier levert keramiek in.
Het echte voordeel van een keramische plavuis is niet de houtlook. Het is de lijst met dingen die je nooit meer hoeft te doen.
Voordelen & nadelen
Zeven dingen waar deze vloer goed in is, en vier waar hij inlevert. Allebei het vermelden waard.
Slijtvast
Stoelpoten en hondennagels laten bij PEI-klasse 4 of 5 geen sporen na. Vilt onder de stoelpoten blijft verstandig, en zand is het enige dat het glazuur echt schuurt.
Kleurvast
Een vloer in de volle zon verbleekt niet zoals hout of vinyl dat doet.
Waterbestendig
Daarom kan dezelfde serie ook in de badkamer, het toilet en de keuken liggen, mits in een uitvoering met genoeg grip. Voor een badkamervloer houd je R10 aan, voor een doucheveld de blootsvoetsklasse B uit DIN 51097. Vraag of de serie in meerdere structuren leverbaar is.
Geschikt voor vloerverwarming
Keramiek isoleert niet maar geleidt, en blijft maatvast: geen krimp, geen kromtrekken.
Warme uitstraling
Je krijgt de nerf en de toon van hout zonder de gevoeligheid ervan.
Doorlopend te leggen
Van de hal tot de woonkamer in één vlak, zonder dorpel en zonder materiaalwissel. Wel met dilatatievoegen: die horen in de doorgangen en rondom langs de wanden, en boven vloerverwarming tussen de verwarmingsvelden. Uitvoeringsrichtlijn URL 35-101 verplicht de tegelzetter dilataties uit de ondergrond door te zetten tot bovenkant tegelwerk. In de kleur van de voeg vallen ze nauwelijks op.
Onbrandbaar
Keramiek valt in brandklasse A1 of A1fl: draagt niet bij aan branduitbreiding en ontwikkelt geen rook.
Koeler dan hout
Met vloerverwarming merk je dat nauwelijks, zonder vloerverwarming wel.
Hard onder de voet
Fijn voor de slijtvastheid, minder fijn als je veel op de vloer staat. En een glas dat valt, overleeft het niet.
Een barst wissel je, je repareert hem niet
Houd daarom twee dozen uit dezelfde levering achter.
Contactgeluid in een appartement
Een harde vloer geeft loopgeluid naar beneden. VvE's nemen doorgaans de NSG-norm van Ico +10 dB in de splitsingsakte of het huishoudelijk reglement op, terwijl het Bouwbesluit +5 dB eist. Dat betekent een akoestische ontkoppelingsmat onder het tegelwerk. Check de akte vóór je bestelt.
Meer over wat een tegelvloer aankan (de ondervloer, de vloerverwarming en de buitenversies) staat op de pagina over tegelvloeren.
Verzorging
Stofwissen en dweilen met lauw water. Dat is het. De tegel heeft zijn afwerking al in de oven gekregen.
Normaal onderhoud is stofzuigen of stofwissen en daarna dweilen met lauw water. Je hoeft geen laag aan te brengen en geen glans op te bouwen. Gebruik voor het dweilen een pH-neutraal middel en houd je aan de dosering op de fles. In de praktijk: te veel product is de meest gemaakte fout, want wat niet wordt opgenomen blijft achter als sluier.
Dit houdt de vloer goed
- Stofzuigen of stofwissen voor je gaat dweilen
- Lauw water met een pH-neutraal middel
- Dweil goed uitwringen, geen plassen laten staan
- Matten bij de deur, zand is de echte slijter
Dit kost je de voeg of de glans
- Azijn en andere zure schoonmaakmiddelen
- Kalk- en cementverwijderaar op de voegen
- Olie- en zeephoudende allesreinigers
- Impregneren, waxen of in de olie zetten van de tégel
Eén uitzondering: bij een pas gelegde vloer haalt de legger de cementsluier er 24 tot 72 uur na het voegen éénmalig af, met een gebufferd zuur op een voorgenatte vloer. Daarna nooit meer.
Twee waarschuwingen zijn het herhalen waard. Zure middelen (azijn, kalkaanslagreiniger, cementsluierverwijderaar) laten de keramiek meestal ongemoeid, maar vreten de cementvoeg aan. Die voeg wordt zanderig en zakt weg, en dat herstel je alleen door opnieuw te voegen. En olie- of zeephoudende producten laten een dun filmpje achter dat vuil vasthoudt: de vloer lijkt schoon en wordt in de weken daarna juist sneller vies.
Naar de showroom
Een houtlook beoordeel je niet op een detailfoto. Wat je meeneemt, en wat je vraagt.
- De maten van de ruimte, en uit welke richting het licht binnenkomt.
- Een foto van je interieur: kozijnen, keuken, meubels. Naast een plaat op de vloer zie je meteen of de toon klopt.
- Weet je al globaal welk legpatroon je wil? Vraag hoe dat patroon in jouw formaat uitpakt.
- Vijf vragen om te stellen: is het dicht gebakken keramiek en wat is de wateropname, hoeveel verschillende planken zitten er in de serie, zijn de randen nageslepen en welke voegbreedte hoort daarbij, kun je een volle plaat in daglicht zien, en komt de hele partij uit één levering.
Veelgestelde vragen
Wat er in de showroom het vaakst over plavuizen wordt gevraagd.
Wat is het verschil tussen plavuizen en tegels?
Moet ik houtlook plavuizen impregneren?
Zijn houtlook plavuizen geschikt voor de badkamer?
Welk schoonmaakmiddel gebruik ik op plavuizen?
Wat kosten houtlook plavuizen per m²?
Kunnen houtlook plavuizen op vloerverwarming?
Verder lezen
Waarom keramiekLeg er eerst je hand op
Of een plavuis dicht is voel je pas als je hem in handen hebt gehad. In Leerdam liggen de houtlookseries op de vloer over een paar vierkante meter. Loop binnen zonder afspraak.
- Openingstijden
- Di t/m vr 10:00–17:00
Za 10:00–16:00 · zo & ma gesloten
